zobacz powiększenie


DOI 10.12887/30-2017-2-118-14



Przemysław ROTENGRUBER – Historia, pamięć, dialog. O przeszkodach dzielących Polaków i Rusinów


Cena brutto: 7,00 PLN za szt.

Celem artykułu jest przeanalizowanie możliwości porozumienia się Polaków z Rusinami. Uwzględnione zostają w nim dwie grupy problemów. Z jednej strony, przypomnienia wymaga historia obu wspólnot narodowych. Najczytelniejszymi symbolami niezgody utrzymującej się pomiędzy nimi są zbrodnia wołyńska (1943-1945) oraz akcja „Wisła” (1947-1950). Siedemdziesiąta rocznica drugiego wydarzenia jest dobrą okazją po temu, by porównać jego polskie i ukraińskie interpretacje. Porównanie to wiedzie do wniosku, iż główną przeszkodą na drodze do wzajemnego zrozumienia jej pamięć kulturowa Polaków i Ukraińców. Fakty historyczne nie tłumaczą się same. Przeciwnie, znaczenie nadaje im wspólnota interpretacji. Interpretuje ona wydarzenia na podstawie przekonań normatywnych jej członków (nazywanych przez Maurice’a Halbwachsa „społecznymi ramami pamięci”). Z drugiej strony, problem relacji polsko-ukraińskich pozostanie nierozwiązany, jeżeli polityczni partnerzy nie podporządkują się regułom dialogu. Niestety, owe reguły – przynajmniej deklaratywnie – akceptują wszyscy. To oznacza, że poszukiwane rozwiązanie musi uwzględniać coś więcej. Na czoło wybijają się ograniczenia wynikające z tożsamości dialogowych partnerów. Komponentem tejże tożsamości jest – monologowa w swojej strukturze – pamięć kulturowa. Z tego względu pytanie domykające niniejsze rozważania dotyczy tego, co jest ważniejsze dla zwaśnionych narodów. Tak długo, jak długo pozostawały one będą pod wpływem sentymentów, (auto)stereotypów czy mitów, nie ma szans na ich pojednanie się.

Słowa kluczowe: akcja „Wisła”, historia, pamięć kulturowa, dialog, pojednanie

Kontakt: Zakład Etyki Gospodarczej, Instytut Kulturoznawstwa,
Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza,
ul. Szamarzewskiego 89A,
60-568 Poznań

E-mail: proten@amu.edu.pl
Tel. 61 8292229
https://www.staff.amu.edu.pl/~instkult/index.php?option=com_content&view=article&id=96:rotengruber-przemysaw&catid=36&Itemid=99



  1. ISSN 0860-8024
  2. "Ethos" jest czasopismem punktowanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: 12 pkt.
  3. W roku 2015 kwartalnik „Ethos” został włączony do bazy danych EBSCO, a w roku 2016 do bazy CEEOL.
  4. Index Copernicus Value 2015: 69,59
  5. Abstrakty artykułów naukowych publikowanych w „Ethosie”, począwszy od tomu 22(2009) nr1-2(85-86) „Koniec misji uniwersytetu?”, indeksowane są w bibliograficznej bazie danych The Philosopher’s Index.
  6. Z dniem 13.01.2015 r. kwartalnik "Ethos" został wpisany na listę ERIH PLUS
  7. Prefix DOI 10.12887