zobacz powiększenie


DOI 10.12887/32-2019-4-128-21



Michael J. JAMES – Katolickie szkolnictwo wyższe w dwudziestym pierwszym wieku. Spojrzenie z perspektywy Stanów Zjednoczonych


Cena brutto: 7,00 PLN za szt.

Badania naukowe i nauczanie prowadzone na uniwersytetach katolickich oraz dokonywane tam syntezy odgrywają zasadniczą rolę w dialogu Kościoła z kulturą współczesną − dialogu istotnym dla przyszłości zarówno Kościoła, jak i świata. Owocna działalność uniwersytetów katolickich oparta jest na bezwarunkowym zaangażowaniu w poszukiwanie prawdy dotyczącej zarówno bezpośrednio przedmiotu ich badań, jak i głębszych pokładów egzystencji człowieka, z których wyrastają ludzka godność, wolność i sprawiedliwość. Wobec zmniejszającej się liczebności zgromadzeń zakonnych ważnym przesłaniem Soboru Watykańskiego II dla katolickich szkół wyższych i uniwersytetów stało się nowe rozumienie chrześcijańskiego powołania osób świeckich. Katolicki charakter szkół wciąż wiązano z wspierającymi je zakonami, jednocześnie jednak szkołom tym coraz trudniej było pozyskiwać pracowników wyznających wiarę katolicką. Początkowo nie dostrzegano znaczenia faktu, że szkoły wyższe i uniwersytety przestały być własnością zgromadzeń zakonnych, a w skład ustanowionych w nich zarządów weszły osoby świeckie, których nie wprowadzano w żaden szczególny sposób w kwestie związane z historią Kościoła czy zobowiązaniami wobec konkretnych szkół. Wskutek oddziaływania tych i innych czynników religijny charakter instytucji prowadzonych przez katolickie szkoły wyższe i uniwersytety przestał być oczywistością. Nie można już było zakładać, że wartości i cele zawarte w misji tych instytucji zostaną spontanicznie zrealizowane. Wobec rosnących problemów Jan Paweł II ogłosił Konstytucję apostolską Ex corde Ecclesiae. Dokument ten określa wspólne cechy wszystkich katolickich szkół wyższych i uniwersytetów. We wstępie do Ex corde Ecclesiae Jan Paweł II dokonuje osobistej refleksji nad swoim doświadczeniem profesora filozofii na uniwersytecie. Papież przedstawia uniwersytet katolicki jako miejsce, w którym poważnie traktuje się spotkanie wiary i rozumu, odkrywając znaczenie tego spotkania w kontekście ogromnej złożoności współczesnych nauk przyrodniczych, filozofii czy nauk społecznych, co − jak przyznaje − wymaga twórczej pracy. Dlatego nieuchronne jest eksperymentowanie, podejmowanie prób, popełnianie błędów i zmaganie się z trudnościami łączenia wiedzy świeckiej z właściwym katolikom postrzeganiem wszystkich aspektów rzeczywistości w świetle wiary.

Słowa kluczowe: katolickie szkolnictwo wyższe, misja i tożsamość, katolickie szkolnictwo wyższe a umiędzynarodowienie, nauczanie społeczne Kościoła katolickiego, Jan Paweł II, Sobór Watykański II, Ex corde Ecclesiae, planowanie strategiczne skoncentrowane na misji

Kontakt: Department of Educational Leadership &Higher Education, Lynch School of Education and Human Development, Boston College, Campion Hall, 140 Commonwealth Avenue, Chestnut Hill, MA 02467, USA
E-mail: michael.james@bc.edu



  1. ISSN 0860-8024
  2. „Ethos” jest czasopismem punktowanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: 20 pkt.
  3. Kwartalnik „Ethos” indeksowany jest przez następujące bazy: EBSCO, CEEOL, Index Copernicus (ICV 2017: 55,26), Philosopher’s Index, ERIH Plus.
  4. Prefix DOI 10.12887