zobacz powiększenie


DOI 10.12887/33-2020-1-129-11



Włodzimierz KACZOCHA – Ku pozytywnej konkurencji i solidarności społecznej. Wartości i normy etyczne w gospodarce wolnorynkowej


Cena brutto: 7,00 PLN za szt.

W części pierwszej artkułu zaprezentowano stanowisko ekonomii neoklasycznej (tzw. ekonomii głównego nurtu) uzasadniające autonomię gospodarki i wolnego rynku w stosunku do etyki, polityki i państwa. Przedstawiono Elaine Sternberg koncepcję „czystego biznesu”, w której autorka, zgodnie z założeniami ekonomii głównego nurtu, przyjmuje, że celem działalności gospodarczej jest maksymalizacja zysku, i cel ten interpretuje jako wartość oraz normę etyczną. Opozycyjne stanowisko sformułowali twórcy ekonomii instytucjonalnej i neoinstytucjonalnej, głosząc pogląd, że gospodarka rozwija się w kontekście kultury i w powiązaniu z etyką. Współtwórca tego nurtu James M. Buchanan pisze, że człowiek tworzący gospodarkę musi jako jednostka dokonać swoistego skoku moralnego, przekroczyć swoje egoistyczne interesy. John K. Galbraith dowodzi z kolei, że wolny rynek kontrolowany jest przez społeczne „siły przeciwważne”, między innymi przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego. W oparciu o te poglądy Lynn S. Paine opracowała zasady „pozytywnej konkurencji”. W części drugiej artykułu przedstawiono stanowisko papieży Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka dotyczące rozwoju gospodarki, w tym ich interpretację wartości solidarności, sprawiedliwości oraz wolności jako aksjologicznych podstaw działalności gospodarczej osób oraz instytucji. Omówiono szczegółowo poglądy Franciszka, który krytykuje założenia ekonomii głównego nurtu oraz „paradygmat technokratyczny” przyjmowany w środowiskach ekonomistów i technokratów dążących do maksymalnej eksploatacji przyrody. Przedstawiono również głoszone przez wymienionych papieży zasady, cnoty i normy moralne dotyczące celów rozwoju gospodarki oraz działania podmiotów (osób) na wolnym rynku. W zakończeniu zawarto uwagi krytyczne autora wobec ekonomii neoklasycznej oraz uzasadnienie respektowania w działalności gospodarczej reguł pozytywnej konkurencji, a także nauczania społecznego wypracowanego przez Kościół katolicki.

Słowa kluczowe: ekonomia neoklasyczna, ekonomia neoinstytucjonalna, czysty biznes, siły przeciwważne, pozytywna konkurencja, paradygmat technokratyczny, etyka wolnego rynku, solidaryzm społeczny, społeczne nauczanie Kościoła katolickiego

Kontakt: Europejska Wyższa Szkoła Biznesu,
Al. Niepodległości 6,
61-874 Poznań
E-mail: wkaczocha@gmail.com
Tel. 61 6580682
http://ue.poznan.pl/pl/uniwersytet,c13/wydzialy,c18/wydzial-ekonomii,c19/katedra-socjologii-i-filozofii,c2966/pracownicy,c2968/wspolpracownicy-katedry,c2975/prof-dr-hab-wlodzimierz-kaczocha,a23773.html



Pliki do pobrania:

» Kaczocha.1..pdf


  1. ISSN 0860-8024
  2. „Ethos” jest czasopismem punktowanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: 20 pkt.
  3. Kwartalnik „Ethos” indeksowany jest przez następujące bazy: EBSCO, CEEOL, Index Copernicus (ICV 2017: 55,26), Philosopher’s Index, ERIH Plus.
  4. Prefix DOI 10.12887