zobacz powiększenie


DOI 10.12887/28-2015-2-110-11



Danuta MUSIAŁ – „Dionizyjski szał”. O szaleństwie i emocjach w religii antycznej


Cena brutto: 7,00 PLN za szt.

Od czasów publikacji książki Michela Foucaulta Folie et Déraison: Histoire de la folie à l’âge classique (1961) rozwijana jest koncepcja szaleństwa jako zmiennej w czasie i przestrzeni kategorii kulturowej. Kultura wyznacza granice, których przekroczenie uważane jest za zachowanie szalone. W klasycznej starożytności szaleństwo było szczególnym rodzajem emocji (inne to: gniew, strach i zazdrość, litość, nienawiść), które bogowie zsyłali na ludzi (np. gniew Achillesa, szaleństwo Agaue)

Ważną rolę w kreowaniu wzorów przedstawiania szaleństwa w kulturze rzymskiej odegrała Eneida. Jowisz przeznaczył Rzymowi panowanie nad światem pod warunkiem, że Rzymianie pokonają bezbożne szaleństwo. Szalonym czynem, który uruchomił niekorzystny dla Rzymu łańcuch zdarzeń, była zbrodnia Romulusa.

Temat emocji i szaleństwa towarzyszy dyskusji o kulcie Dionizosa w Rzymie. Poza poetyckimi wizjami, dla których wzorem były Bachantki Eurypidesa, na uwagę zasługują dwa opisy obrzędów dionizyjskich. Pierwszy przekaz znajduje się w relacji Liwiusza o aferze Bakchanaliów. Drugą bakchiczną historię opowiada Tacyt w Rocznikach, a dotyczy ona uroczystości zorganizowanej przez cesarzową Messalinę.

Słowa kluczowe: religia rzymska, szaleństwo, emocje, Dionizos, Messalina
Kontakt: Instytut Historii i Archiwistyki, Wydział Historii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika,
ul. W. Bojarskiego 1, 87-100 Toruń
E-mail: dmusial@umk.pl



Pliki do pobrania:

» 110_Musial.pdf


  1. ISSN 0860-8024
  2. "Ethos" jest czasopismem punktowanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego: 12 pkt.
  3. W roku 2015 kwartalnik „Ethos” został włączony do bazy danych EBSCO, a w roku 2016 do bazy CEEOL.
  4. Index Copernicus Value 2015: 69,59
  5. Abstrakty artykułów naukowych publikowanych w „Ethosie”, począwszy od tomu 22(2009) nr1-2(85-86) „Koniec misji uniwersytetu?”, indeksowane są w bibliograficznej bazie danych The Philosopher’s Index.
  6. Z dniem 13.01.2015 r. kwartalnik "Ethos" został wpisany na listę ERIH PLUS
  7. Prefix DOI 10.12887